Akademia MuzaIK

Słownik

Kluczowe pojęcia z zakresu prawa autorskiego, dystrybucji, tantiem i muzyki AI. Aktualnie 15 definicji.

C

Content ID

YouTube

Automatyczny system rozpoznawania treści YouTube, który identyfikuje muzykę, wideo i inne materiały zarejestrowane przez właścicieli praw. Może monetyzować, blokować lub śledzić wgrywane filmy.

Cover

Licencje

Nagranie cudzego utworu muzycznego z własną interpretacją wykonawcy, zachowującą oryginalną melodię i harmonię. Wymaga licencji mechanicznej, ale zazwyczaj nie wymaga zgody autora.

D

DMCA

Prawo

Digital Millennium Copyright Act — amerykańska ustawa z 1998 r. regulująca prawa autorskie w internecie. Zawiera procedurę notice-and-takedown, która pozwala właścicielom praw żądać usunięcia naruszających treści.

DistroKid

Dystrybucja

Platforma dystrybucji cyfrowej dla niezależnych artystów. Model abonamentowy (roczna opłata, 100% tantiem do artysty). Dystrybuuje do Spotify, Apple Music i 150+ serwisów.

I

ISRC

Metadata

International Standard Recording Code — unikalny kod identyfikujący konkretne nagranie dźwiękowe. 12-znakowy format: [kraj][rejestrujący][rok][numer]. Używany do śledzenia tantiem na platformach streamingowych.

L

Licencja mechaniczna

Licencje

Prawo do nagrania i dystrybucji cudzej kompozycji. Wymagana przy wydawaniu coverów na platformach streamingowych. W Polsce zarządza ZAiKS, w UK — MCPS.

Licencja synchronizacyjna

Licencje

Prawo do połączenia muzyki z materiałem wizualnym (film, reklama, gra). Negocjowana bezpośrednio z właścicielem praw lub wydawcą. Oddzielna od licencji mechanicznej.

M

MCPS

Organizacje

Mechanical Copyright Protection Society — brytyjska organizacja zbiorowego zarządzania zbierająca tantiemy mechaniczne. Część PRS for Music.

N

Neighboring Rights

Tantiemy

Prawa pokrewne — tantiemy płatne artystom wykonawcom i producentom za publiczne odtworzenie nagrania (nie kompozycji). W Polsce zbierają STOART i SAWP.

P

PRS for Music

Organizacje

Performing Rights Society — brytyjska organizacja zbiorowego zarządzania zbierająca tantiemy za publiczne wykonanie i mechaniczne dla kompozytorów i autorów tekstów.

R

Royalty-free

Licencje

Typ licencji, gdzie po jednorazowej opłacie można korzystać z muzyki bez płacenia tantiem za każde użycie. NIE oznacza bezpłatne — tylko bez powtarzających się opłat.

S

Strike (Copyright Strike)

YouTube

Formalne ostrzeżenie na koncie YouTube za naruszenie praw autorskich. Trzy strike w ciągu 90 dni skutkują trwałym usunięciem kanału.

Suno AI

AI Muzyka

Platforma generowania muzyki opartej na sztucznej inteligencji. Plan Pro umożliwia komercyjne użycie generowanej muzyki. Status prawny nagrań AI jest nadal przedmiotem sporów sądowych (pozwy RIAA 2024).

T

Tantiemy mechaniczne

Tantiemy

Opłaty za reprodukcję (nagranie, kopię) kompozycji. Płatne przez serwisy streamingowe, sklepy cyfrowe i wydawców fizycznych. Trafiają do kompozytorów przez organizacje zbiorowego zarządzania.

Z

ZAiKS

Organizacje

Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych — polska organizacja zbiorowego zarządzania. Zbiera i rozdziela tantiemy za publiczne wykonanie i nagranie (mechaniczne) dla autorów muzycznych i tekstowych.

Słownik jest regularnie rozbudowywany