Słownik
Kluczowe pojęcia z zakresu prawa autorskiego, dystrybucji, tantiem i muzyki AI. Aktualnie 15 definicji.
C
Content ID
YouTubeAutomatyczny system rozpoznawania treści YouTube, który identyfikuje muzykę, wideo i inne materiały zarejestrowane przez właścicieli praw. Może monetyzować, blokować lub śledzić wgrywane filmy.
Cover
LicencjeNagranie cudzego utworu muzycznego z własną interpretacją wykonawcy, zachowującą oryginalną melodię i harmonię. Wymaga licencji mechanicznej, ale zazwyczaj nie wymaga zgody autora.
D
DMCA
PrawoDigital Millennium Copyright Act — amerykańska ustawa z 1998 r. regulująca prawa autorskie w internecie. Zawiera procedurę notice-and-takedown, która pozwala właścicielom praw żądać usunięcia naruszających treści.
DistroKid
DystrybucjaPlatforma dystrybucji cyfrowej dla niezależnych artystów. Model abonamentowy (roczna opłata, 100% tantiem do artysty). Dystrybuuje do Spotify, Apple Music i 150+ serwisów.
I
ISRC
MetadataInternational Standard Recording Code — unikalny kod identyfikujący konkretne nagranie dźwiękowe. 12-znakowy format: [kraj][rejestrujący][rok][numer]. Używany do śledzenia tantiem na platformach streamingowych.
L
Licencja mechaniczna
LicencjePrawo do nagrania i dystrybucji cudzej kompozycji. Wymagana przy wydawaniu coverów na platformach streamingowych. W Polsce zarządza ZAiKS, w UK — MCPS.
Licencja synchronizacyjna
LicencjePrawo do połączenia muzyki z materiałem wizualnym (film, reklama, gra). Negocjowana bezpośrednio z właścicielem praw lub wydawcą. Oddzielna od licencji mechanicznej.
M
MCPS
OrganizacjeMechanical Copyright Protection Society — brytyjska organizacja zbiorowego zarządzania zbierająca tantiemy mechaniczne. Część PRS for Music.
N
Neighboring Rights
TantiemyPrawa pokrewne — tantiemy płatne artystom wykonawcom i producentom za publiczne odtworzenie nagrania (nie kompozycji). W Polsce zbierają STOART i SAWP.
P
PRS for Music
OrganizacjePerforming Rights Society — brytyjska organizacja zbiorowego zarządzania zbierająca tantiemy za publiczne wykonanie i mechaniczne dla kompozytorów i autorów tekstów.
R
Royalty-free
LicencjeTyp licencji, gdzie po jednorazowej opłacie można korzystać z muzyki bez płacenia tantiem za każde użycie. NIE oznacza bezpłatne — tylko bez powtarzających się opłat.
S
Strike (Copyright Strike)
YouTubeFormalne ostrzeżenie na koncie YouTube za naruszenie praw autorskich. Trzy strike w ciągu 90 dni skutkują trwałym usunięciem kanału.
Suno AI
AI MuzykaPlatforma generowania muzyki opartej na sztucznej inteligencji. Plan Pro umożliwia komercyjne użycie generowanej muzyki. Status prawny nagrań AI jest nadal przedmiotem sporów sądowych (pozwy RIAA 2024).
T
Tantiemy mechaniczne
TantiemyOpłaty za reprodukcję (nagranie, kopię) kompozycji. Płatne przez serwisy streamingowe, sklepy cyfrowe i wydawców fizycznych. Trafiają do kompozytorów przez organizacje zbiorowego zarządzania.
Z
ZAiKS
OrganizacjeZwiązek Autorów i Kompozytorów Scenicznych — polska organizacja zbiorowego zarządzania. Zbiera i rozdziela tantiemy za publiczne wykonanie i nagranie (mechaniczne) dla autorów muzycznych i tekstowych.
Słownik jest regularnie rozbudowywany